1. Khái niệm
Chửa ngoài tử cung (ECTOPIC PREGNANCY) là tình trạng trứng đã受精 (thai nhi) làm tổ và phát triển bên ngoài tử cung, thường gặp nhất ở vòi trứng. Thai nhi không thể sống sót và đe dọa tính mạng người mẹ nếu không được điều trị kịp thời.
2. Nguyên nhân & Nguy cơ
- Nguyên nhân chính:
- Tổn thương vòi trứng do viêm vùng chậu (PID), lạc nội mạc tử cung, hoặc phẫu thuật vùng chậu.
- Sử dụng thiết bị tử cung (IUD) hoặc phương pháp tránh thai ống nghiệm.
- Phá thai bằng thuốc hoặc hút thai trước đó.
- Nguy cơ tăng cao:
- Tiền sử sảy thai ngoài tử cung.
- Hút thuốc, nghiện rượu.
- Điều trị vô sinh (IVF, kích thích buồng trứng).
- Tuổi trên 35, mang thai khi chưa đủ tuổi.
3. Triệu chứng
- Dấu hiệu sớm: Đau bụng dưới một bên, xuất huyết âm đạo không đều, buồn nôn, đau ngực.
- Cấp cứu: Đau dữ dội, choáng váng, ngất xỉu, đau vai (do máu dính màng phổi), tiểu tiện khó.
- Lưu ý: Một số trường hợp không có triệu chứng cho đến khi vỡ vòi trứng gây chảy máu nội ổ bụng.
4. Chẩn đoán
- Xét nghiệm:
- Test thai (hCG) trong máu để xác nhận và theo dõi mức độ.
- Siêu âm âm đạo tìm túi thai trong tử cung.
- Các phương pháp khác:
- Siêu âm đầu dò trực tràng kết hợp.
- Soi ổ bụng (laparoscopy) nếu nghi ngờ nhưng chưa chẩn đoán rõ ràng.
5. Điều trị
- Thuốc:
- Methotrexate (khi thai < 3,5cm, chưa vỡ): Ngăn tế bào phân chia, tiêu thai.
- Phẫu thuật:
- Mổ nội soi (salpingostomy): Cắt bỏ thai, bảo tồn vòi trứng.
- Cắt vòi trứng (salpingectomy) nếu tổn thương nặng.
- Mổ cấp cứu khi vỡ gây chảy máu nhiều.
6. Phòng ngừa
- Tránh mang thai bằng cách dùng biện pháp tránh thai (trừ IUD).
- Điều trị sớm các bệnh viêm nhiễm phụ khoa (PID, lậu, chlamydia).
- Không hút thuốc, hạn chế rượu bia.
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt với phụ nữ từng trải qua sảy thai ngoài tử cung.
7. Tiên lượng
- Tốt nếu phát hiện sớm, tỷ lệ tử vong thấp (<1%).
- Rủi ro: Thai ngoài tái phát (15–20%), suy giảm khả năng sinh sản nếu mất vòi trứng.
- Hỗ trợ tinh thần: Người mẹ cần được đồng cảm, tư vấn tâm lý sau biến cố.
8. Lưu ý quan trọng
- Tai biến nguy hiểm: Vỡ vòi trứng gây sốc mất máu, nguy hiểm tính mạng.
- Không tự ý dùng thuốc phá thai: Gây nguy hiểm nếu thai nằm ngoài tử cung.
- Theo dõi y tế: Phụ nữ từng có thai ngoài tử cung nên khám sàng lọc định kỳ.
Lời khuyên: Nếu nghi ngờ chửa ngoài tử cung, hãy đến bệnh viện ngay lập tức để được chẩn đoán và xử trí kịp thời. Sức khỏe và tính mạng của bạn là ưu tiên hàng đầu!
0 Nhận xét