Bệnh tình dục lây truyền qua đường miệng (oral sex) là một vấn đề sức khỏe cần được chú trọng. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về các bệnh lý phổ biến, cách lây nhiễm, triệu chứng, điều trị và biện pháp phòng ngừa.
1. Bệnh Herpes Simplex (HSV-1 và HSV-2)
- Cách lây nhiễm:
- HSV-1 thường gây herpes miệng (mụn rộp môi), nhưng có thể lây sang bộ phận sinh dục qua quan hệ tình dục bằng miệng.
- HSV-2 chủ yếu gây herpes sinh dục, nhưng cũng có thể lây sang miệng.
- Triệu chứng:
- Mụn nước nhỏ, đau rát, ngứa ở vùng miệng hoặc sinh dục.
- Có thể không có triệu chứng rõ ràng (lây truyền âm thầm).
- Điều trị:
- Thuốc kháng virus (aciclovir, valaciclovir) giúp giảm triệu chứng và thời gian bùng phát.
- Phòng ngừa:
- Tránh tiếp xúc trực tiếp khi có vết loét.
- Sử dụng bao cao su hoặc màng ngăn miệng (dental dam).
2. Bệnh Lậu (Gonorrhea)
- Cách lây nhiễm:
- Vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae xâm nhập vào cổ họng qua quan hệ tình dục bằng miệng với người nhiễm bệnh.
- Triệu chứng:
- Sore throat, sốt, hạch bạch huyết sưng.
- 50% trường hợp không có triệu chứng.
- Điều trị:
- Antibiotics (như ceftriaxone, doxycycline). Lưu ý kháng thuốc ngày càng phổ biến.
- Phòng ngừa:
- Kiểm tra định kỳ, sử dụng bao cao su/màng ngăn.
3. Chlamydia
- Cách lây nhiễm:
- Vi khuẩn Chlamydia trachomatis lây từ niệu đạo hoặc âm đạo sang cổ họng qua quan hệ miệng.
- Triệu chứng:
- Sore throat nhẹ, tiết dịch trắng đục.
- Thường không có triệu chứng.
- Điều trị:
- Antibiotics (azithromycin, doxycycline).
- Phòng ngừa:
- Kiểm tra thường xuyên, dùng biện pháp bảo vệ.
4. Sùi Mào Gà (HPV)
- Cách lây nhiễm:
- Virus HPV (đặc biệt các tuýp 16, 18, 6, 11) lây qua tiếp xúc da-không-da.
- Triệu chứng:
- U nhú màu hồng, mềm ở miệng, cổ họng.
- Một số tuýp HPV liên quan đến ung thư vòm họng.
- Điều trị:
- Không có thuốc diệt virus, nhưng có thể loại bỏ tổn thương bằng laser, dung dịch acid.
- Vaccines HPV ngừa các tuýp nguy hiểm.
- Phòng ngừa:
- Tiêm vaccine, tránh quan hệ bừa bãi.
5. Ra Sán (Syphilis)
- Cách lây nhiễm:
- Khuẩn Treponema pallidum xâm nhập qua vết loét trong miệng.
- Triệu chứng:
- Vết loét đau ở miệng (giai đoạn đầu), sau đó phát ban toàn thân.
- Điều trị:
- Penicillin tiêm. Cần điều trị sớm để tránh biến chứng tim mạch, thần kinh.
- Phòng ngừa:
- Kiểm tra định kỳ, dùng bao cao su.
6. HIV
- Cách lây nhiễm:
- Lây qua máu nhiễm HIV trong miệng (ví dụ: lợi chảy máu).
- Triệu chứng:
- Đôi khi sốt, mệt mỏi giai đoạn cấp tính. Giai đoạn tiềm ẩn không triệu chứng.
- Điều trị:
- Cocktail thuốc ARV giúp kiểm soát virus.
- Phòng ngừa:
- Tránh tiếp xúc máu, dùng bao cao su, xét nghiệm HIV định kỳ.
7. Viêm Gan B (Hepatitis B)
- Cách lây nhiễm:
- Lây qua máu hoặc dịch cơ thể nếu có vết thương hở trong miệng.
- Triệu chứng:
- Mệt mỏi, vàng da, tiểu sẫm.
- Điều trị:
- Thuốc ức chế virus lâu dài.
- Phòng ngừa:
- Tiêm vaccine viêm gan B, tránh tiếp xúc máu.
BIỆN PHÁP PHÒNG NGỪA CHUNG
- Sử dụng bao cao su/màng ngăn miệng: Giảm 90% nguy cơ lây nhiễm.
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ: Đặc biệt nếu có nhiều bạn tình.
- Tránh quan hệ khi có triệu chứng: Như mụn nước, đau rát.
- Tin tưởng và trao đổi với bạn tình: Về tiền sử sức khỏe.
- Tiêm vaccine: HPV, viêm gan B.
KHI NÀO CẦN TƯ VẤN BÁC SĨ?
- Xuất hiện mụn nước, đau rát miệng/sinh dục.
- Sore throat kéo dài kèm sốt.
- Tiết dịch bất thường từ miệng hoặc cơ quan sinh dục.
Lưu ý: Nhiều bệnh không có triệu chứng, vì vậy hãy chủ động xét nghiệm tại các cơ sở y tế uy tín. Sức khỏe của bạn đáng để chăm sóc!
0 Nhận xét