Bệnh tình dục qua miệng (oral STIs) là các nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục chủ yếu thông qua hoạt động quan hệ bằng miệng (oral sex). Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về các bệnh phổ biến, triệu chứng, cách phòng ngừa và điều trị.
1. Các bệnh thường gặp lây qua đường miệng
-
Herpes Simplex Type 1 (HSV-1):
- Cách lây: Chảy dịch từ vết loét hoặc niêm mạc miệng/genital.
- Triệu chứng: Đau rát, xuất hiện疮 (vết loét nhỏ), ngứa, sốt nhẹ.
- Ghi chú: HSV-1 thường gây herpes môi nhưng cũng lây sang cơ quan sinh dục nếu quan hệ miệng-genital.
-
Gonococcus (Gonorrhea):
- Cách lây: Tiếp xúc với dịch tiết từ âm đạo, dương vật, hoặc cổ tử cung.
- Triệu chứng: Sốt, đau họng, dịch tiết vàng/xanh từ miệng hoặc bộ phận sinh dục.
- Ghi chú: Có thể không có triệu chứng ở giai đoạn đầu.
-
Sùi Mào Gà (HPV):
- Cách lây: Tiếp xúc trực tiếp với vùng da bị tổn thương.
- Triệu chứng: U nhú màu hồng, mềm, dễ chảy máu.
- Ghi chú: Một số chủng HPV liên quan đến ung thư vòm họng.
-
Lậu (Syphilis):
- Cách lây: Tiếp xúc với vết loét (sore) ở miệng hoặc bộ phận sinh dục.
- Triệu chứng: Vết loét không đau, mọc ở môi, lưỡi, hoặc sinh dục; sau đó là ban đỏ toàn thân.
- Ghi chú: Nếu không điều trị, gây biến chứng nghiêm trọng.
-
HIV/AIDS:
- Cách lây: Tiếp xúc với máu, dịch tiết chứa virus (dịch miệng, dịch sinh dục).
- Triệu chứng: Ban đầu giống cảm cúm, sau đó suy giảm miễn dịch.
2. Triệu chứng thường gặp
- Đau/hỏng họng, sưng lympho.
- Dịch tiết bất thường từ miệng hoặc bộ phận sinh dục.
- Vết loét, mẩn ngứa, sẩn đỏ.
- Khó chịu khi nuốt hoặc tiểu tiện (nếu lây từ miệng xuống sinh dục).
3. Cách phòng ngừa
- Sử dụng bao cao su hoặc miếng che miệng (dental dam) khi quan hệ miệng để giảm nguy cơ lây nhiễm.
- Tránh quan hệ nếu có triệu chứng nghi ngờ (ví dụ: herpes đang phát作).
- Kiểm tra sức khỏe định kỳ, đặc biệt nếu có nhiều bạn tình.
- Không chia sẻ đồ dùng cá nhân như bàn chải đánh răng, dao cạo râu.
4. Điều trị
- Herpes: Thuốc kháng virus (aciclovir) giúp giảm triệu chứng nhưng không chữa khỏi hoàn toàn.
- Gonorrhea/Syphilis: Antibiotics (ví dụ: ceftriaxone, doxycycline) theo chỉ định bác sĩ.
- HPV: Không có thuốc diệt virus, nhưng u nhú có thể được切除 (đốt laser, dung dịch acid).
- HIV: Phải dùng cocktail thuốc ARV suốt đời.
5. Khi nào cần gặp bác sĩ?
- Phát hiện triệu chứng bất thường ở miệng hoặc sinh dục.
- Sau khi quan hệ không an toàn, hãy xét nghiệm tầm soát STI trong 1–3 tháng.
- Nếu bạn tình được chẩn đoán STI, cần kiểm tra ngay.
6. Lưu ý quan trọng
- Nhiều STI không có triệu chứng rõ ràng, vì vậy kiểm tra định kỳ là cần thiết.
- Vaccines ngừa HPV giúp giảm nguy cơ sùi mào gà và ung thư vòm họng.
- Tránh tự chẩn đoán; luôn tham khảo ý kiến chuyên gia y tế.
Hãy ưu tiên sức khỏe của bản thân và đối tác bằng cách áp dụng biện pháp an toàn và chủ động chăm sóc sức khỏe!
0 Nhận xét