1. Giới thiệu
Nấm âm đạo (candidiasis) là tình trạng nhiễm trùng phổ biến do sự phát triển quá mức của nấm Candida, thường sống cân bằng trong âm đạo. Khi hệ vi sinh bị rối loạn (do kháng sinh, thay đổi nội tiết, tiểu đường…), candida có thể gây triệu chứng khó chịu.
2. Nguyên nhân
- Sử dụng kháng sinh: Giết chết vi khuẩn có lợi, làm candida tăng trưởng.
- Thay đổi hormone: Thai kỳ, mãn kinh, dùng thuốc tránh thai.
- Tiểu đường không kiểm soát: Đường huyết cao tạo môi trường thuận lợi cho nấm.
- Hệ miễn dịch suy giảm: Bệnh AIDS, hóa trị…
- Vệ sinh kém hoặc quá mức: Dùng dung dịch vệ sinh có mùi thơm, thụt rửa âm đạo.
- Quần áo chật, ẩm ướt: Chất liệu tổng hợp giữ ẩm, tạo nhiệt độ lý tưởng cho nấm.
3. Triệu chứng
- Ngứa, đỏ, sưng vùng kín.
- Dịch tiết trắng, đặc như sữa chua, không mùi hoặc mùi nhẹ.
- Đau rát khi đi tiểu hoặc quan hệ.
- Đôi khi đau bụng dưới nhẹ.
Lưu ý: Nếu dịch có mùi hôi tanh hoặc màu xanh, cần nghĩ đến viêm âm đạo do vi khuẩn (BV) hoặc trùng roi (trichomonas).
4. Chẩn đoán
Bác sĩ sẽ khám phụ khoa và lấy mẫu dịch âm đạo để xét nghiệm dưới kính hiển vi hoặc nuôi cấy.
5. Điều trị
- Thuốc chống nấm:
- Dạng đặt: Clotrimazol, miconazol (sử dụng 1–7 ngày).
- Uống: Fluconazole (1 liều duy nhất).
- Trường hợp nặng: Kháng sinh dạng uống kéo dài.
- Probiotics: Tăng cường vi khuẩn có lợi (Lactobacillus) qua sữa chua hoặc viên nang.
- Tránh tự điều trị: Nhiều người dùng tỏi, sữa chua… nhưng chưa có bằng chứng hiệu quả và có thể gây kích ứng.
6. Phòng ngừa
- Vệ sinh đúng cách: Rửa vùng kín bằng nước sạch, tránh thụt rửa.
- Quần áo thoáng mát: Chọn chất liệu cotton, tránh bó sát.
- Kiểm soát đường huyết: Nếu mắc tiểu đường.
- Hạn chế kháng sinh: Chỉ dùng khi thật cần thiết.
- Thay băng vệ sinh thường xuyên: Đặc biệt trong kỳ kinh.
7. Khi nào cần gặp bác sĩ?
- Triệu chứng đầu tiên xuất hiện.
- Mang thai hoặc đang cho con bú.
- Sốt, sốt cao, đau bụng dữ dội.
- Gặp tái phát >4 lần/năm (có thể do bệnh nền như tiểu đường, HIV).
8. Lưu ý quan trọng
- Nấm âm đạo không phải lây qua đường tình dục nhưng có thể xảy ra ở phụ nữ chưa quan hệ.
- Không tự mua thuốc nếu chưa xác định rõ nguyên nhân (có thể nhầm lẫn với viêm âm đạo khác).
- Thăm khám định kỳ để bảo vệ sức khỏe phụ khoa.
Tóm lại, nấm âm đạo虽然 phổ biến và dễ điều trị, nhưng cần cảnh giác để tránh biến chứng và tái phát. Hãy chủ động tìm kiếm sự tư vấn y tế khi có dấu hiệu bất thường!
0 Nhận xét