Bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs) là các bệnh do vi khuẩn, virus hoặc ký sinh trùng gây ra, lây nhiễm nhiễm chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp ở vùng kín, hậu môn hoặc miệng trong quan hệ tình dục. Dưới đây là thông tin tổng quan về các loại bệnh phổ biến, triệu chứng, cách phòng ngừa và điều trị.
1. Các loại bệnh phổ biến
- HIV/AIDS: Virus suy giảm miễn dịch acquired (HIV) tấn công hệ miễn dịch, dẫn đến AIDS nếu không được điều trị.
- Gonorrhea (đờm niệu đạo): Vi khuẩn Neisseria gonorrhoeae gây viêm niệu đạo, cổ tử cung, mắt hoặc họng.
- Chlamydia: Vi khuẩn Chlamydia trachomatis gây viêm nhiễm âm đạo, niệu đạo, cổ tử cung.
- Sùi mào gà (HPV): Virus HPV (Human Papillomavirus) gây u nhú ở bộ phận sinh dục, hậu môn hoặc miệng.
- Herpes sinh dục (HSV-2): Virus herpes simplex type 2 gây loét, đau rát ở vùng kín.
- Lậu: Vi khuẩn Treponema pallidum gây bệnh lậu, có thể dẫn đến biến chứng nghiêm trọng nếu không chữa trị.
- Bệnh giang mai: Vi khuẩn Treponema pallidum gây tổn thương da, niêm mạc, ảnh hưởng thần kinh và tim mạch.
- Hepatitis B: Virus viêm gan B lây qua máu hoặc dịch cơ thể, gây tổn thương gan.
2. Triệu chứng thường gặp
- Nam giới:
- Ngứa, đau khi đi tiểu.
- Dịch tiết từ niệu đạo.
- Sưng bìu, đau ở vùng hạ vị.
- U nhú, loét ở dương vật/hậu môn.
- Nữ giới:
- Khí hư bất thường (màu vàng/xanh, mùi hôi).
- Đau khi quan hệ hoặc đi tiểu.
- Chảy máu âm đạo ngoài kỳ kinh.
- Sưng, ngứa vùng kín.
- Cả hai giới:
- Mụn, vết loét ở miệng (nếu quan hệ bằng miệng).
- Sốt, mệt mỏi, nổi hạch (ở giai đoạn đầu của một số bệnh như HIV, lậu).
Lưu ý: Nhiều STIs không gây triệu chứng rõ ràng, đặc biệt ở nữ giới. Do đó, xét nghiệm định kỳ là rất quan trọng.
3. Cách phòng ngừa
- Tránh quan hệ tình dục không an toàn: Sử dụng bao cao su đúng cách mỗi lần quan hệ (âm đạo, hậu môn, miệng).
- Tiêm vaccine:
- Vaccine HPV phòng sùi mào gà và ung thư cổ tử cung.
- Vaccine viêm gan B.
- Kiểm soát số lượng bạn tình: Giảm nguy cơ lây nhiễm bằng cách duy trì mối quan hệ monogamous.
- Xét nghiệm định kỳ: Đặc biệt nếu có hành vi tình dục mạo hiểm.
- Tránh dùng chung đồ cá nhân: Như khăn tắm, đồ lót, bàn chải đánh răng để phòng lây nhiễm giang mai, lậu.
4. Điều trị
- Bệnh do vi khuẩn: Gonorrhea, Chlamydia, lậu, sùi mào gà (trong giai đoạn sớm) thường được điều trị bằng kháng sinh.
- Bệnh do virus: Herpes, HIV, HPV không thể chữa khỏi nhưng có thể kiểm soát bằng thuốc kháng virus.
- Bệnh giang mai: Điều trị bằng penicillin hoặc kháng sinh khác tùy giai đoạn.
- HIV: Phải dùng phác đồ ART (Antiretroviral Therapy) suốt đời để ức chế virus.
Lưu ý:
- Không tự ý mua thuốc điều trị mà cần khám bác sĩ chuyên khoa.
- Người mắc STIs cần thông báo cho bạn tình để cùng xét nghiệm và điều trị.
5. Những hiểu lầm phổ biến
- “Bệnh chỉ lây qua quan hệ tình dục”: Sai. Một số bệnh như HPV, herpes có thể lây qua tiếp xúc da-không-da.
- “Bệnh không thể tái phát”: Sai. Herpes, chlamydia có thể tái phát nếu hệ miễn dịch yếu.
- “Dùng bao cao su 100% an toàn”: Sai. Bao cao su giảm nguy cơ nhưng không loại bỏ hoàn toàn vì virus có thể nằm ngoài khu vực che phủ.
6. Khi nào cần gặp bác sĩ?
- Nếu xuất hiện triệu chứng nghi ngờ STIs.
- Sau khi quan hệ tình dục không bảo vệ.
- Phát hiện bạn tình mắc STIs.
- Phụ nữ mang thai cần xét nghiệm để tránh lây nhiễm cho thai nhi.
Kết luận: STIs có thể phòng ngừa và điều trị hiệu quả nếu phát hiện sớm. Hãy chủ động bảo vệ bản thân bằng kiến thức và hành động đúng đắn. Khám sức khỏe sinh sản định kỳ là thói quen cần thiết!
){kind=link}
0 Nhận xét