1. Giới thiệu về rong kinh
Rong kinh (thuật ngữ y khoa: rối loạn kinh nguyệt) là tình trạng chu kỳ kinh không đều đặn, bao gồm:
- Khoảng thời gian giữa các kỳ kinh thay đổi (dưới 21 ngày hoặc trên 35 ngày).
- Thời gian hành kinh kéo dài hoặc ngắn bất thường (dưới 2 ngày hoặc trên 7 ngày).
- Lượng máu kinh quá nhiều hoặc quá ít.
- Bỏng kinh (không có kinh trong 3 tháng trở lên) hoặc kinh giữa kỳ (ra máu ngoài kỳ kinh).
Chu kỳ kinh bình thường dao động từ 21–35 ngày, kéo dài 2–7 ngày, và lượng máu trung bình. Rong kinh phổ biến ở phụ nữ độ tuổi dậy thì hoặc tiền mãn kinh do nội tiết tố chưa ổn định.
2. Nguyên nhân gây rong kinh
- Rối loạn nội tiết tố: Thay đổi estrogen, progesterone (ví dụ: buồng trứng đa nang - PCOS).
- Bệnh lý tuyến giáp: Cường giáp hoặc suy giáp.
- Stress tâm lý: Ảnh hưởng đến vùng dưới đồi, làm rối loạn sản xuất hormone.
- Vấn đề cân nặng: Béo phì hoặc sụt cân đột ngột.
- Vận động quá mức hoặc ăn kiêng khắc nghiệt: Dẫn đến Amenorrhea (bỏng kinh).
- Thuốc Tây y: Thuốc chống trầm cảm, thuốc kháng sinh, hóa trị…
- Bệnh lý phụ khoa: U xơ tử cung, lạc nội mạc tử cung, viêm nhiễm.
- Di truyền hoặc tuổi tác: Tiền sử gia đình, mãn kinh cận kề.
3. Triệu chứng nhận biết
- Kinh nguyệt không đúng lịch trình.
- Lượng máu kinh thay đổi thất thường.
- Đau bụng kinh dữ dội hoặc kéo dài.
- Ra máu âm đạo giữa kỳ kinh.
- Mệt mỏi, chóng mặt do mất máu (nếu kinh ra nhiều).
Lưu ý: Nếu kèm sốt, đau hạ vị dữ dội, hoặc ra máu nhiều hơn 1 tuần, cần đến bác sĩ ngay.
4. Chẩn đoán
Bác sĩ sẽ thực hiện:
- Khám lâm sàng: Kiểm tra vùng chậu.
- Xét nghiệm máu: Đo hormone sinh dục (FSH, LH, estrogen, progesterone), hormone tuyến giáp.
- Siêu âm ổ bụng/tử cung: Phát hiện u xơ, lạc nội mạc.
- Nội soi tử cung: Nếu nghi ngờ viêm nhiễm hoặc polyp cổ tử cung.
5. Điều trị
Phương pháp tùy thuộc nguyên nhân:
- Điều hòa nội tiết tố:
- Thuốc tránh thai hàng ngày (viên nén, miếng dán).
- Metformin (đối với PCOS).
- Thuốc progestin (Uterus, Visanne) để kích thích kinh.
- Điều trị bệnh lý nền:
- Thuốc thay thế hormone tuyến giáp.
- Điều chỉnh chế độ ăn/nghỉ ngơi nếu do stress hoặc cân nặng.
- Phẫu thuật:
- Gây tê nội soi để loại bỏ u xơ, polyp tử cung.
- Can thiệp lạc nội mạc tử cung.
Lưu ý: Không tự dùng thuốc Đông y hoặc thực phẩm chức năng mà không hỏi ý kiến bác sĩ.
6. Phòng ngừa
- Giữ cân nặng hợp lý, tránh tăng/giảm đột ngột.
- Tập thể dục nhẹ nhàng, tránh vận động quá sức.
- Quản lý stress bằng yoga, thiền.
- Theo dõi chu kỳ kinh bằng ứng dụng (Nadle, Flo).
- Khám phụ khoa định kỳ (6 tháng/lần).
7. Khi nào cần gặp bác sĩ?
- Rong kinh kéo dài trên 3 tháng.
- Đi kèm đau bụng dữ dội, sốt, hoặc ra máu nhiều.
- Có kế hoạch mang thai nhưng khó thụ孕.
- Phá vỡ lối sống lành mạnh mà không cải thiện.
Kết luận
Rong kinh có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe. Tuy nhiên, phần lớn trường hợp được kiểm soát nếu phát hiện sớm và điều trị đúng nguyên nhân. Hãy chủ động theo dõi cơ thể và tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên môn khi cần thiết.
0 Nhận xét